Jak chronić się przed oszustwami w internecie?
Fałszywe wiadomości, telefony, sklepy, inwestycje i próby przejęcia kont. Sprawdź, jak rozpoznać zagrożenie, jak się zabezpieczyć i gdzie zgłosić próbę oszustwa.
- Nie klikaj w podejrzane linki otrzymane SMS-em, e-mailem lub przez komunikator.
- Nie podawaj haseł, danych karty, kodów BLIK ani kodów autoryzacyjnych osobom kontaktującym się z Tobą.
- Jeżeli dzwoni bank, policjant albo inna instytucja i pojawia się presja na szybkie działanie — zakończ rozmowę i samodzielnie zweryfikuj kontakt.
- Przed przelewem lub zakupem sprawdzaj adres strony, dane sprzedawcy oraz szczegóły transakcji.
- Jeżeli doszło do utraty pieniędzy lub danych, działaj od razu: skontaktuj się z bankiem, zabezpiecz dowody i zgłoś sprawę.
Internet daje szybki dostęp do zakupów, bankowości, usług, informacji i kontaktu z innymi osobami. Te same możliwości wykorzystują jednak oszuści, którzy próbują skłonić użytkowników do przekazania pieniędzy, danych logowania lub innych informacji.
Przestępcy mogą podszywać się między innymi pod banki, firmy kurierskie, policjantów, sprzedawców, znajomych, członków rodziny albo doradców inwestycyjnych. Często próbują wywołać pośpiech, strach albo przekonać potencjalną ofiarę, że musi natychmiast wykonać określoną czynność.
Najczęstsze sposoby działania oszustów
Phishing
Fałszywe wiadomości i strony internetowe mające skłonić użytkownika do wpisania loginu, hasła, danych karty lub innych poufnych informacji.
Oszustwa inwestycyjne
Reklamy i rozmowy obiecujące wysokie albo szybkie zyski. Oszust może przedstawiać się jako analityk lub doradca i nakłaniać do kolejnych wpłat.
Oszustwa na BLIK
Przestępca może przejąć konto w mediach społecznościowych i podszyć się pod znajomego proszącego o pilne przekazanie kodu BLIK.
Fałszywe sklepy i ogłoszenia
Atrakcyjna cena oraz presja na szybką płatność mogą prowadzić do przelania pieniędzy za produkt, który nigdy nie zostanie wysłany.
Podszywanie się pod instytucje
Oszuści mogą przedstawiać się jako pracownicy banku, policjanci, kurierzy lub przedstawiciele innych instytucji.
Presja i manipulacja
„Musisz działać teraz”, „Twoje pieniądze są zagrożone” albo „nikomu o tym nie mów” to komunikaty, które powinny wzbudzić szczególną ostrożność.
Jak rozpoznać próbę oszustwa?
Nie każda próba oszustwa wygląda tak samo. Istnieje jednak kilka sygnałów, które powinny skłonić do przerwania rozmowy albo dokładnego sprawdzenia wiadomości.
Uwaga na presję czasu
Jeżeli rozmówca próbuje wymusić natychmiastowy przelew, podanie kodu, instalację aplikacji lub kliknięcie w link, nie działaj pod presją.
Sprawdź adres strony
Zwróć uwagę na literówki, dodatkowe znaki, nietypową domenę i adres strony, na której wpisujesz dane.
Nie ufaj samemu numerowi telefonu
To, że na ekranie telefonu pojawia się nazwa instytucji, nie powinno zastępować samodzielnej weryfikacji rozmówcy.
Przeczytaj dokładnie komunikat autoryzacyjny
Przed zatwierdzeniem operacji sprawdź jej kwotę, odbiorcę i rodzaj wykonywanej czynności.
Zweryfikuj prośbę o pieniądze
Gdy znajomy lub członek rodziny prosi przez komunikator o kod BLIK lub przelew, skontaktuj się z nim innym sposobem i potwierdź prośbę.
Zachowaj dystans do „pewnego zysku”
Szczególnie dokładnie sprawdzaj oferty inwestycyjne, w których pojawia się obietnica łatwego, wysokiego lub szybkiego zarobku.
Jak chronić swoje konta i pieniądze?
Podstawowe zasady bezpieczeństwa
- Używaj silnych i różnych haseł do najważniejszych kont.
- Włącz uwierzytelnianie dwuskładnikowe tam, gdzie jest dostępne.
- Nie udostępniaj nikomu haseł, kodów BLIK i kodów autoryzacyjnych.
- Regularnie aktualizuj system operacyjny, przeglądarkę i aplikacje.
- Pobieraj aplikacje z oficjalnych źródeł.
- Nie instaluj programów poleconych przez nieznaną osobę podczas rozmowy telefonicznej.
- Sprawdzaj powiadomienia i komunikaty z banku przed zatwierdzeniem operacji.
- Nie loguj się do banku przez link przesłany w wiadomości.
- Przy zakupach internetowych sprawdzaj sprzedawcę, stronę i warunki płatności.
- Rozmawiaj o metodach oszustów z rodziną, szczególnie z osobami mniej zaznajomionymi z internetem.
Gdy pojawia się presja, groźba utraty pieniędzy albo polecenie zachowania rozmowy w tajemnicy, przerwij kontakt i zweryfikuj informacje niezależnie.
Oszustwa dotyczą również mieszkańców naszego regionu
Przykłady opisywane przez Kwidzyński Portal pokazują, że przestępcy wykorzystują bardzo różne scenariusze — od fałszywych inwestycji po zwykłe zakupy internetowe i rozmowy telefoniczne.
Co zrobić, jeśli podejrzewasz, że zostałeś oszukany?
W przypadku przekazania pieniędzy, danych logowania, danych karty albo innych poufnych informacji ważna jest szybka reakcja.
Skontaktuj się z bankiem
Jeżeli przekazałeś dane bankowe lub wykonałeś podejrzaną transakcję, niezwłocznie skontaktuj się ze swoim bankiem przez oficjalny kanał.
Zmień hasła
Jeżeli mogło dojść do przejęcia danych logowania, zmień hasło. Jeżeli używałeś go również w innych serwisach, zmień je także tam.
Zabezpiecz dowody
Zachowaj wiadomości, adresy stron, numery telefonów, potwierdzenia przelewów, historię rozmów i zrzuty ekranu.
Zgłoś sprawę
W zależności od sytuacji zgłoszenie może trafić do banku, Policji oraz CERT Polska.
Gdzie zgłosić próbę oszustwa internetowego?
Podejrzany SMS
Podejrzaną wiadomość SMS można przekazać do CERT Polska na numer 8080 przy użyciu funkcji „przekaż” lub „udostępnij” w telefonie.
Incydent w internecie
Podejrzaną stronę, phishing lub inne zdarzenie związane z cyberbezpieczeństwem można zgłosić przez formularz CERT Polska: incydent.cert.pl .
„Bezpiecznie w sieci”
W aplikacji mObywatel dostępna jest usługa „Bezpiecznie w sieci”, umożliwiająca zgłaszanie niebezpiecznych zdarzeń w internecie.
Utrata pieniędzy lub danych
Jeśli doszło do przekazania danych bankowych, kodu autoryzacyjnego lub wykonania podejrzanej transakcji, jak najszybciej skontaktuj się bezpośrednio ze swoim bankiem.
Podejrzenie przestępstwa
Jeżeli doszło do oszustwa lub utraty pieniędzy, zabezpiecz dostępne dowody i zgłoś sprawę Policji.
Dane osobowe
Osoba fizyczna może złożyć skargę do Prezesa UODO, jeżeli uzna, że przetwarzanie jej danych osobowych narusza przepisy o ochronie danych osobowych.
Nie usuwaj wiadomości od oszusta
SMS-y, e-maile, rozmowy w komunikatorach, adresy stron, numery rachunków, potwierdzenia płatności i zrzuty ekranu mogą być istotne przy wyjaśnianiu sprawy.
Porozmawiaj o oszustwach z bliskimi
Wiedza o sposobach działania przestępców jest jednym z elementów ochrony. Warto rozmawiać o podejrzanych telefonach, wiadomościach i internetowych ofertach także z rodzicami, dziadkami oraz innymi osobami, które mogą nie śledzić na bieżąco nowych metod działania oszustów.
Ustalcie prostą zasadę
Jeżeli ktoś przez telefon lub internet prosi o pieniądze, kod BLIK, dane bankowe albo instalację aplikacji, przed podjęciem działania warto skontaktować się z zaufaną osobą i wspólnie zweryfikować sytuację.
Najczęstsze pytania
Przydatne źródła
Więcej bieżących informacji z miasta i powiatu:
Aktualności Kwidzyn →Autor tekstu
Redakcja Kwidzyńskiego Portalu
Zespół redakcyjny dbający o rzetelne i aktualne informacje z Kwidzyna oraz powiatu kwidzyńskiego.
