Kwidzyn i rosnące znaczenie Północnej Polski – infrastruktura regionu
W pierwszej części tekstu związanego z geopolityką skupiliśmy się na znaczeniu geograficznym regionu, gdzie wysunięta została konkluzja, że choć historii i geografii nie jesteśmy w stanie zmienić, to jednak mamy wpływ na to, jak możemy wykorzystać nasze położenie.
Tu pojawił się jeden komentarz, który jestem zobowiązany wyjaśnić, a także doprecyzować swoją myśl, odnoszącą się do świadomości miejsca oraz tego, że miejsce niczego nie gwarantuje – na pojęcie „położenia” z punktu widzenia poprzedniego tekstu należy spojrzeć w szerszej perspektywie.
Wyjaśnienie całego pojęcia położenia – w kontekście geopolityki – wymagałoby napisania nieco większego opracowania, zapewne wykraczającego poza ramy tego formatu. Tekst jednak ma być niedługi i zwięzły, a wszelkie szersze dywagacje mające znamiona opracowań akademickich pozostawmy za murami uczelni.
By jednak nie pozostawiać bez niedopowiedzeń:
Świadomość, gdzie się leży – to spoczywa na lokalnych mieszkańcach, bo to właśnie tutejsi mieszkańcy na co dzień przebywający najlepiej wiedzą, z czym się mierzą, co stanowi zagrożenie, gdzie jest najlepszy spad ziemi, gdzie w zimę ugrzęźnie się na drodze, gdzie się schronić, a gdzie jest najlepszy skrót, by dostać się do ważnego punktu zaopatrzenia w niezbędne rzeczy codziennej potrzeby.
Z kolei co do braku gwarancji – wchodzimy na poziom znacznie wyżej, czyli na poziom państw/mocarstw, mających inną perspektywę na położenie, które poszukując np. nowych złóż surowców kopalnych stwierdzą, że to jest dobre miejsce na przejęcie tych ziem i ustanowienie swoich praw, a zadaniem tego społeczeństwa jest bronić swojej małej ojczyzny, by nikt inny nie wprowadzał swoich porządków, godzących w dobre imię lokalnej społeczności.
Brak gwarancji miejsca, a świadomość miejsca, gdzie się jest zależy od odpowiedniego przyjęcia punktu widzenia na sprawę – to jest, czy patrzymy na nie jako społeczeństwo czy jako wielki gracz na arenie międzynarodowej.
Przechodząc dalej – w dzisiejszym artykule chciałbym skupić się więcej w kontekście infrastruktury i tego, jak obecnie się prezentuje. Zanim jednak przejdę do głównego tematu wspomnę o nowych informacjach dotyczących planowanych połączeń kolejowych.
22 września 2026 roku Powiat Kwidzyński opublikował na swojej stronie na facebooku nowe informacje dotyczące połączeń kolejowych. Podczas spotkania w Warszawie z wiceministrem Ministerstwa Infrastruktury Piotrem Malepszakiem zostały przedstawione dwie petycje przygotowane wspólnie z samorządami sąsiednich powiatów.
Pierwsza dotyczy regularnych połączeń na trasie Iława – Prabuty – Kwidzyn – Grudziądz – Laskowice Pomorskie, druga – pociągów Intercity na trasie Toruń – Grudziądz – Kwidzyn – Malbork – Gdańsk. Wiceminister zapewnił, że oba postulaty będą brane pod uwagę przy tworzeniu nowej siatki połączeń kolejowych.
To dobra informacja i ważny krok, by po latach utworzyć nowe połączenia w inne kierunki jak Grudziądz czy Malbork. Choć od pewnego czasu mamy połączenie TLK Flisak z Gdyni Głównej do Katowic przebiegającej właśnie przez Kwidzyn, zdecydowanie istnieją warunki, by pojawiła się możliwość dojazdu także do Iławy, Torunia czy Warszawy w relacji bezpośredniej.
Temat należy śledzić oraz weryfikować, czy deklaracje jakie złożył wiceminister faktycznie będą realizowane. Tu należy zwrócić uwagę na postawę samorządu Województwa Pomorskiego, dla którego obecnie większym priorytetem jest modernizacja linii kolejowej nr 201 z Trójmiasta przez Kościerzynę, Maksymilianowo do Bydgoszczy czy też modernizacja linii kolejowej nr 202 na odcinku Gdynia Chylonia – Lębork – Słupsk.
Czy samorząd także dołoży starań i złoży ze swojej strony deklaracje poparcia dla inicjatyw obejmujących kwidzyński region? Czas pokaże.
Tym czasem z mojej strony jest prośba do Państwa, by wrześniową datę zapisać w notatniku i odwołać się do niej, kiedy przyjdzie czas na weryfikację deklaracji.
Od geografii do infrastruktury
Choć w artykułach głównie omawiałem kolej z mojej subiektywnej strony należy pamiętać, że infrastruktura to znacznie szersze pojęcie. Wielki słownik języka polskiego (WSJP), pod pojęciem infrastruktura podaje definicję następującą:
- Sieć obiektów i konstrukcji, które służą różnym aspektom funkcjonowania życia społecznego lub gospodarki.
GUS z kolei opisuje definicję jako:
- System robót publicznych w kraju, stanie lub regionie, w tym dróg, sieci i budynków użyteczności publicznej.
Natomiast Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki (NIAIU) przedstawia jako:
- Podstawowe urządzenia, usługi i instytucje, które są niezbędne do harmonijnego funkcjonowania społeczności w danej przestrzeni i środowisku. Obiekty infrastruktury mają charakter usługowy i są niezbędne w celu działania danego obszaru gospodarczo-społecznego (np. państwa, województwa czy miasta) oraz jego dalszego jego rozwoju.
Jeżeli by spojrzeć okiem zwyczajnego mieszkańca, to pierwsze, co rzuca się w oczy to oczywiście wcześniej wspomniane tory kolejowe, połączenia drogowe wraz z mostem wantowym przez Wisłę, ale nie tylko – to także jest Kwidzyński Park Przemysłowo-Technologiczny – zaplecze przemysłowe, technologiczne i inwestycyjne czy firmy jak MM Kwidzyn, Jabil Poland.
Zaznaczmy tu jeszcze mającą kończyć się w tym roku budowę gazociągu przebiegająca przez Gardeję związana z realizacją lądowej części Programu FSRU (ang. Floating Storage Regasification Unit) – inwestycji realizowanej przez GAZ-SYSTEM, mającej na celu wzmocnienie bezpieczeństwa energetycznego Polski i dywersyfikację kierunków dostaw gazu ziemnego.
W powiecie kwidzyńskim będzie Węzeł Rozdziału Gazu w Kwidzynie oraz Zespół Zaporowo-Upustowy w Gardei.
Co to dla nas oznacza? Choć Nam może wydawać się, że Kwidzyn to miasto w Polsce jak każde inne, to z punktu widzenia działania kraju to ważny punkt na mapie, a dobiegający końca budowany gazociąg czy most wantowy przez Wisłę to elementy infrastruktury krytycznej, na które trzeba zwracać szczególną uwagę, zwłaszcza w dobie wyzwań wynikających z geopolityki, w tym napięć i konfliktów zbrojnych.
Ważne jest też, by zadbać o rozwijanie technologii podwójnego zastosowania (dual-use) łączące sektor cywilny i obronny. Przykładem takiej inicjatywy jest podpisany list intencyjny, gdzie w sąsiednim Grudziądzu planowana jest budowa terminala intermodalnego, łączącego transport kolejowy i drogowy, uwzględniający funkcję podwójnego zastosowania.
Stanowi element planowanej magistrali kolejowej CMK-Północ, która połączy Warszawę i nowe lotnisko z Trójmiastem. Tenże list intencyjny został podpisany 21 sierpnia 2026 pomiędzy Rafałem Garpielem, pełnomocnikiem zarządu Port Polska a prezydentem Grudziądza Maciejem Glamowskim. To jedno z zadań w ramach Zintegrowanej Sieci Kolejowej (ZSK), czyli długoterminowego planu inwestycji kolejowych w Polsce.
To pokazuje, jak zmienia się sposób myślenia o infrastrukturze w naszej części Polski, gdzie nie tylko w grę wchodzi szybszy transport ludzi i towarów. Coraz częściej przy projektowaniu infrastruktury bierze się pod uwagę również jej odporność oraz możliwość wykorzystania w sytuacjach nadzwyczajnych.
To oznacza, że infrastruktura budowana dla gospodarki i mieszkańców może w określonych warunkach służyć również potrzebom bezpieczeństwa państwa, czyli podany jako przykład planowany terminal będzie obsługiwać gospodarkę w czasie pokoju, a jednocześnie posiadać parametry przydatne w sytuacjach nadzwyczajnych.
Infrastruktura jako system
Zestawiając ze sobą dookoła poszczególne elementy infrastruktury te obecne i planowane można dostrzec, że region będzie lepiej włączony w krajowe i europejskie przepływy ludzi, towarów i energii.
Patrząc szerzej – tworzy się coraz bardziej złożony układ infrastrukturalny na pasie Grudziądz – Kwidzyn – Trójmiasto. Można tu wymienić m.in.:
- Drogi krajowe 55, 90, 91
- linia kolejowa 207 oraz planowana Kolej Dużych Prędkości
- Dostęp do autostrady A1
- infrastruktura energetyczna
To nie są oddzielne elementy, a części większego systemu, który łączy i koordynuje ze sobą poszczególne części infrastruktury – Szczególnie, jeżeli mówimy o odporności regionu, a region odporny to taki, który potrafi funkcjonować zarówno w normalnych warunkach gospodarczych, jak i poradzić sobie wtedy, gdy normalność zostaje zachwiana.
A jak to wygląda tutaj? Bałtyk, porty Trójmiasta, Wisła, Wschodnia flanka NATO, szlaki transportowe i infrastruktura energetyczna tworzą układ, którego częścią jest też Powiśle.
Oczywiście nie oznacza to, że nagle region stanie się centrum wydarzeń, ale w kontekście funkcjonującego świata warto patrzeć na te ziemie szerzej niż tylko przez granice powiatu czy województwa.
Wiele tez zależy od tego, jak sami wykorzystamy to, co mamy tutaj. Co by nie było na końcu tego systemu jest człowiek, który tym zarządza i ma wpływ na jego działanie, a historia zna przypadki, gdzie na pozór zwyczajne rzeczy doprowadzały do większych wydarzeń.
Geopolityka nie zawsze zaczyna się w stolicach – czasem zaczyna się od miejsca, w którym żyjemy.
FOT:Christophoros Papas
